Terugblik – We leven op de pof bij de natuur

Jan Terlouw schetste een tamelijk alarmerend wereldbeeld in het Zincafé van 8 oktober 2018. Een bomvol Zincafé dat ditmaal mede georganiseerd was door De Groene Belevenis. Terlouw: “We putten de natuur uit, de soortenrijkdom vermindert en de mondiale temperatuurstijging kan op den duur tot miljoenen doden leiden.” En laat nu net op diezelfde dag het klimaatpanel van de Verenigde Naties in zijn nieuwste rapport ook nog een laatste waarschuwing afgeven: we moeten heel erg ons best doen om de temperatuurstijging tot anderhalve graad te beperken. Als we dat niet doen, gaat de stijging mogelijk in een versnelling en wordt het echt erg.

Toch verlieten de aanwezigen de bijeenkomst zeker niet met een hopeloos gevoel. Jan Terlouw, met zijn charisma, slaagde er in uitzicht te bieden op oplossingen. “Ik ben in een goede positie met drie heel verschillende achtergronden, ik ben een schrijver, een natuurkundig wetenschapper en een doorgewinterd politicus. Ik kan een verhaal vertellen, mij kun je geen onzin op de mouw spelden als het over technologische oplossingen gaat en ik weet dat je de politiek absoluut nodig hebt om tot drastische ingrepen te komen.”

De overheid, vindt hij, moet leiding geven aan het transitieproces; je kunt dat niet aan de markt overlaten. De liberalisering heeft best veel goeds gebracht, maar de machtige mondiale ondernemingen zullen niet voor langetermijnoplossingen kiezen en ook geen zorg dragen voor een eerlijke verdeling van de lasten. Want lastenverzwaring is, vooral in het begin, onvermijdelijk. De politiek moet die boodschap durven brengen.

Terlouw: Hoe krijg je de politiek zover? Door op een partij te stemmen die daar oog voor heeft, of op de meest groene kandidaat van de partij waar je je al thuis voelde. Word lid van een partij, je zult verbaasd zijn hoeveel invloed je kunt uitoefenen.

Nederland is tot nu toe slecht in preventie, goed in het oplossen van gevolgen. Nederland loopt in Europa achter op het gebied van duurzame energie. Voor de wat verdere toekomst moeten we zeker ook denken aan het massaal ‘oogsten’ van zonlicht, daar is in principe op de wereld meer dan genoeg van. Het oogsten van oud zonlicht, in de vorm van aardolie en kolen moet stoppen. Als je weer kolen gaat stoken, zoals in de VS, zadel je je kinderen en kleinkinderen op met de negatieve gevolgen. Werk liever aan technologische innovaties.

Jan Terlouw trekt op zijn zevenentachtigste door Nederland om wekelijks vier of vijf lezingen te geven, voor ondernemers, scholieren en studenten – en voor bezoekers van het Zincafé. Eerst hoorden we hem via de tv vragen om meer onderling vertrouwen (‘Het touwtje uit de brievenbus’), nu om te geloven dat we met zijn allen in staat zijn om dit mondiale probleem op te lossen.